HIRRÊ QERQERUTÊ (KUTO)
Bêguman ewro zî, tawo ke qalê Hirrê Qerqerutê beno, huyayîş gineno rîyê şarê Gimgimî ra. Demê domanîya ra rind êno ma vîrî, waxto ke Hirrê Qerqerutê raye ra şiyêne, miletî xo eştêne cayêde taldede, qêrêne u “Hirro, Hirro, Kuto, Kuto!” vatêne. Tabî Apê Hirrî, cayo ke cira veng êno, xo çarnêne uca ser, çogana destê xo hejnêne u aye ra dime kewtene durî, şîyêne. Nameyê xo qey “Hirr” bi, rind nêzanîyo. Hama ey na çekuya “hirr” ra zaf xûye kerdêne. Xora miletî kî waştêne ke o biqarîyo, coka hînî vatêne.
Rojê Hirr Çarşîyê Cêrî de verê Camîye ra verêno. Însanî ke camîye ra vecînê, çimê înan gineno Hirrî ra, kulî pîya “Hirro, Hirro, Kuto, Kuto!” vanê. Hirr zaf qarîno, cêreno u înan ra vano: “Mi de camîya şima nêbo!” Kulî benê kemeran ra Hirrî ser ro varnenê. Hirr çare nêvîneno, remeno Çarşîyê Corî, wertê alewîyan. Tabî şarê Çarşîyê Cêrî sunî bi. Çarşîyê Corî de kî esnafê alewî, se ke Hirrî vînenê, bi ju fek “Hirro, Hirro, Kuto, Kuto!” vanê. Hirr cêreno înan ser, vano: “Ez remaya ameya wertê nînan, nê kî hayê mi ra ‘Hirr’ vanê.” Cêreno esnafanê alewîyan ser, vano: “Nê şima de camîye esta, nê kî çîyê, ez de ma u cênîyanê şima nîyan!” Tabî Çarşîyê Corî kî esnafê alewîyan erîşê Hirrî kenê. No destanê xo keno ra, vano: “Ya Heq! Ne çêverê mend ne kî cayê, ez se bikerî?”
Vanê ke, dewa Qerqerutê de nameyê Hirrî yo raştî Mehemed biyo. Seqetbîyayîşê ey ra dima cira “Kuto” kî ameyo vatene. Goreyê vatîşê şarî, Hirr 1905 de ameyo dunya u 1925 de xort biyo. No dem de gelekê Qerqerutijî benê koçber, şonê Xarpêt, la peydo cêrenê ra êno dewa xo. Apo Mehemed (Hirr) kî înan ra ju biyo.
Hirr, Delale de zewejîno. La demê ra tepîya serê xo ceno, vejîno xerîbîye, bi serran cira veng u vac nêvecîno. Endî her kes vano ke “Hirro (Kuto) merdo.” Çend serrî vêrenê ra, Hirro (Kuto) çin o? Delale şona ju bînî de zewejîna. La ti bê nîyade ke çend serrî ra tepîya Kuto (Hirr) vejîno êno. Se ke pêhesîno Delale zewejîya, qarîno, ancîya dewe terk keno, şono peynîye de Dîyarbekir de vejîno. Uca gelek maneno, zewejîno u ci ra çend domanî benê. La rojêk êno uca ra kî bêzar beno, terk keno. Domananê xo Dîyarbekir de caverdano, şono.
Eke se beno, çito beno, rojêk dizdîye keno, astoran tireno; hama wayîrê astoran rew pêhesînê, nanê rê dima Hirrî (Mehemedî). Guleya ju ginena bi lînge ro, ju kî ginena bi dest ro. Peynîye de Hirr firsend vîneno, xo erzeno cayêde yaban. La dest u lînge ra zaf gonî şona, no xo ra vêreno (balmiş beno). Eke beno heşar, vîneno ke mar gonîya ey şimeno. Marî rê çîyê nêkeno, bêveng maneno. Mar kuno bi dûrî, şono. Hirr bi çi halî wurzeno ra, şono. Bi na tore dest u payê xo benê kût/felç, beno seqet. Hirr vano ke “Naye ra tepîya dest u payê mi nêgênê, ez bîya kût, bîya seqet.” Aye ra tepîya însanî ci ra vanê “Kuto”. Demê ra cêreno dewe ser, ancîya Delale de reyna zewejîno.
Serrî vêrenê ra beno kokim, nêşikîno bixebitîyo, mal u mûlkê xo yo ke esto, o kî dest ra vecîno. O endî bêçare maneno, dest pars kerdene keno.
Rojêk gerê ci êno kerdene, vanê ke “Hirrî/Kutoyî astorî tirtê.” Hirr vecîno mehkeme. Mehkeme de hakîmî ra vano: “Hakîm Beg ti astore, ez kî Kuto. Ez bi na lînga xo ya topale se to tirena, se nîşena ra to, to vazdnena?” Tabî Kutoyî (Hirrî) waşto ke mîsal bido la rîyê tirkîya xo ya xirabîne ra çekuyê şaşî vatê. No rîwal ra kî Hakîm qerar dano ci u Hirrî erzeno zerrê hepisxane. Apo Hirr, xêlê waxt hepisxane de maneno.
Vanê ke Hirr (Apo Kuto/Mehemed) rojêk Îstanbul de cêreno, ju veng heşneno, “Hirro, Hirro”. Hirr qerîno u xeber dano, çi êno fekê ver ey marêno, vano: “Ez şorî kotîyê dunya, ez nê Gimgimijan ê lacê kutikan ra nêxelesîna ra, ez de a maya şima nîyan, gelê Gimgimî!” Goreyê vatênan Apo Hirr 1986 de şono heqîya xo ser.