Varto (Gımgım)’da jes’e karşı direnişin 70. günü
Varto (Gımgım)’a bağlı Çalıdere (Gurnik) köyü ve çevresindeki yerleşim yerlerini doğrudan etkileyecek olan Jeotermal Enerji Santrali (JES) projesine karşı bölge halkının başlattığı çadır nöbeti 70. gününü geride bıraktı. Doğal yaşam alanlarını, meraları ve yeraltı su kaynaklarını korumak amacıyla bir araya gelen Varto halkı, ilk günden bu yana kararlı duruşunu sürdürüyor.
Projenin Arka Planı ve Halkın Endişeleri
Varto (Gımgım) ve çevresinde yürütülen jeotermal kaynak arama ve sondaj faaliyetleri, bölgenin tarım ve hayvancılık potansiyeline ciddi bir tehdit oluşturuyor. Ege Bölgesi’ndeki JES projelerinin toprağa, ağır metaller yoluyla su kaynaklarına ve tarımsal üretime verdiği zararları yakından takip eden Vartolular, benzer bir ekolojik yıkımın kendi temiz coğrafyalarında yaşanmasını istemiyor. Varto Ekoloji Platformu ve köy komitelerinin öncülüğünde kurulan direniş çadırı, sadece bir tepki alanı değil, aynı zamanda doğa bilincinin ve kültürel mirasın savunulduğu ortak bir yaşam alanına dönüşmüş durumda.
70 Günlük Kolektif Hafıza ve Dayanışma
Geçen 70 günlük süre zarfında nöbet alanı, Türkiye’nin dört bir yanından ve Avrupa’daki Varto diasporasından gelen desteklerle büyüdü. Bu süreçte öne çıkan gelişmeler ve dayanışma pratikleri şu şekilde kronolojikleşiyor:
- Kadınların Öncülüğü: Direnişin merkezinde yer alan kadınlar, çadır yaşamının örgütlenmesinde ve nöbetin sürekliliğinde en ön safta yer alıyor. Sık sık düzenlenen ortak yemekler ve kültürel paylaşımlarla aidiyet duygusu pekiştiriliyor.
- Sanat ve Edebiyat Desteği: Nöbet süresince bölgeye gelen yazar, şair ve sanatçılar çadırı ziyaret ederek şiir dinletileri ve müzik programları düzenledi. Toprağa bağlılığı anlatan Kırmancki (Zazaca) ve Kürtçe ezgiler, direnişin en büyük moral kaynağı oldu.
- Hukuki ve Teknik Mücadele: TMMOB ve ilgili çevre hakkı savunucusu avukatlar, projenin bölgedeki fay hatları, yeraltı suları ve biyoçeşitlilik üzerindeki olumsuz etkilerini raporlaştırarak hukuki sürece dahil ettiler. Köylüler, ruhsat iptali ve yürütmenin durdurulması talebiyle yargı yolunu etkin bir şekilde kullanıyor.
- Ortak Yaşam Alanı: İstanbul ve diğer metropollerden gönderilen kitaplarla çadır bünyesinde küçük bir kütüphane kuruldu. Nöbet alanı, çocukların ve gençlerin ekoloji üzerine sohbet ettiği bir eğitim alanına dönüştürüldü.
Yaşam Alanları Sermayeye Devredilemez
Varto (Gımgım) halkı, arama ve sondaj faaliyetlerinin tamamen durdurulmasını ve projelerin iptal edilmesini talep ediyor. Geçen 70 gün, doğanın ve yaşam alanlarının korunması söz konusu olduğunda yerel halkın ne denli güçlü bir dayanışma örebileceğini tüm kamuoyuna bir kez daha gösterdi. Vartolular, mahkemelerden adil bir karar çıkana ve iş makineleri bölgeyi tamamen terk edene kadar nöbeti sürdürmekte kararlı.