HIRRÊ QERQERUTE
Bêgumanewro hona ki, tawo ke qalê Hirrê Qerqerute beno, huyayîş gineno rîyê şaré gimgimî ra. Demê domanîya ra rind êno ma vîrî, waxto ke Hirré Qerqerute rayé ra şiyéne, miletî xo eştêne cayéde talde, qerrêne u “Hirro, Hirro, Kuto,Kuto!”vaténe.
Tabî Apé Hirrî, cayo ke cira veng eno xo çarnéné ujayi ser, çogana desté xo hejnêne û aye ra dime kewtene duri, şîyêne.
Nameyê xo qey “Hirr” bî, rind nêzana. Hama eyi çekuye “hirr” ra zaf xuyé kerdêne. Xora miletî kî waştêne ke o biqarî yo, coka hinî vatêne.
Rojê Hirr Çarşîyê Cêrî de verê Camîye ra verêno ra. İnsanî ke camîye ra vecînê, çimê înan gineno Hirrî ra, kulî pîya “Hirro, Hirro, Kuto, Kuto!” vané. Hirr zaf qarîno, cêreno ya û înan ra vano; “Mi de camîya şima nene/nayé!” Kulî benê kemeran ra Hirrî ser ro varnenê. Hirr çarê nêvîneno, remeno Çarşîyê Corî, wertê elewîyan. Tabî şaré Çarşîyê Cêrî sunî bî. Çarşîyê Corî de kî esnafê elewî, se ke Hirrî vînenê, bi ju fek “Hirro, Hirro, Kuto, Kuto!”vané. Hirr céreno inan ser “Ez remeya ameya wertê nînan, nê kî hayê mi ra ‚Hirr’” vané. Cêreno esnafanê Alewîyan ser, vano; “ E şima né camiyé esta né ki çiyé, ez de ma û cênîyanê şimani!” Tabî Çarşîyê Corî kî esnafê alewîyan erîşê Hirrî kenê. No destanê xo keno ya, vano: “Ya Heq ne çêverê mend ne kî cayê, ez se bikerî?”
Vanê ke Dewa Qerqerutê de nameyê Hirrî yo raştîken Mehemed bîyo.Seqetbiyene dime cira ‚Kuto‘ kî amo vatene.
Goreyê vatene Hirr 1905 ine de amo rîyê dinya u sera 1925 xort biyo. No dem dê gelê Qerqerutiji benê koçber, şonê bi şaristanê Xarpêtî, lé peydo cêrenê ya ênê dewe xo.Apo Mehemed ki(Hirr) inan ra ju biyo.
Hirr, Delale de zewejîno. Lé demé ra tepiya sereyé xo ceno, vejîno xeribîye/qurbetîye, bi serran cira vengûvac nêvecîno. Endi Her kes vano ke “ Hirro(Kuto) merdo.” Çend serrî vêrena ra,Hirro ( Kuto) çîn o? Delale şona juyê bînî de zewejîna.Lé ti be niyade ke çend serrî ra tepîya Kuto (Hirr) vecîno êno.Se ke Pêhesino Delalé zewejîya,qarino, anciya dewe terk keno, şono peyniyede Dîyarbekir de vecîno.
uca gelé/xélé maneno, zewejîno u ci ra çend domanî benê.Lé rojé ena uca ra ki bézar beno,terk keno. Domanané xo Dîyarbekir de caverdano,şono.
Eke se beno çito ke beno, rojé dizdiyé keno, astoranê tireno, hama wayiré astoran rew pêhesîno, nano rê dima Hirri ( Mehemedî) . Guleya juye ginena bi linge ro, juyê kî ginena bi dest ro. Peyniyéde Hirr firsend vineno, çî qeyde xo erzeno cayêde yaban. Lé dest û lînge ra zaf gonî şona, no xo ra vêreno /balmiş beno.
Eke beno heşar,vineno ke mar gonîya deyi sîpeno (şimeno) we. Marî rê çîyê nêkeno, béveng maneno.Mar kuno bi dûrî, şono. Hirr bi çi halî wurzeno ra, şono.Bi na tore dest u payê xo bené kut/felç, beno seqet. Hirr vano ke “Naye ra tepîya dest u payê mi nêcênê, ez bîya kut, biya seqet.” Aye ra tepîya însanî ci ra vanê “Kuto”. Demé ra cêreno dewe ser oncîya. Delale de réyena zewejîno.
Serri vérené ra beno kokim,néşikino bixebitiyo, mal u milké xo yo ke esto, o ki dest ra vecino. O endi bêçare maneno, dest parskerdene keno.
Rojê gerê ci eno kerdene, vanê ke “Hirrî/Kutoyi astorî tirtê.” Hirr vecîno mehkeme. Mehkeme de hakîmi ra vano : “Hakîm Beg ti astore, ez ki Kuto.Ez bi na linga xo ya topale se to tirena, se nîşena re to, to vazdnena? Tabî Kutoyî (Hirrî) waşto ke misale bido lé riyé Tirkiyé xo ye xirabini ra çekuyi şaşi vaté. No rival ra ki Hakim qerar dano ci u Hirri erzené bi zere. Apo Hirr, xéle waxt hepisxanede maneno. Vanê ke Hirr (Ap Kuto/Mehemed) rojê Îstanbul de cêreno, ju veng heşneno, “Hirro, Hirro”. Hirr qerrene û xeber dano,çi eno feki ver eyi mareno, vano: “Ez şorî kotîyê dinya, ez nê Gimgimijan ê lacê kutikan ra nêxelesîna ra, ez de a maya şimanî gelê Gimgimijî”. Goreyê vatênan Apo Hirr 1986 ine de şono heqiya xo ser.
